bongerd.pl

ogród jadalny
ogród produkujmy po prostu przyjaźnie przyrodzie
Teren Rośliny na mapie Wykaz roślin Dzieje Pogoda
Ścieżka: Start - Teren
Teren XI 2015 r.
Widok od rowu ku zachodu
listopad 2015 r.

 
Teren

Działka ma powierzchnię 70 arów (0,7 ha), szerokość jest około 26 m, północna granica ma 280 m. długości i południowa 250 m.
Od zachodu graniczy się z drogą wiejską, od północy z gospodarstwem hodowli bydła mlecznego (siedlisko i pastwisko), od wschodu z skrzyzowaniem drogi powiatowej do Kadzidła z drogą gruntową gminną do Strzałek i od południa z odpuszczonym gospodarstwem z starym sadem.

Teren z lotu ptaka 2017 r.

Odróżniamy pięć części terenu od zachodu do wschodu: podwórko, pole, bindaż, rów oraz pastwisko. Jadalny ogród powstanie przede wszystkim na częściach nazywane "pole" oraz "bindaż".
 

Podwórko

Stary sad 2 maja 2018 roku

Podwórko

Podwórko ma powierzchnię 21 arów. Znajdują się tu dom, garaż, chlewy, altana, ul, studnia i poidło. Do 2019 r. była tu też stodoła, którą sztorm zawalił i z której został tylko fundament.
Podwórko jest najwyższą częścią działki (116 m nad poziomem morza). Za wyjątkiem strony wschodniej, gdzie stała stodoła, otoczone jest płotami, krzakami i budynkami które chronią od wiatrów. Gleba jest uboga: klasy VI.
Ogród na podwórku już istniał przy zakupu działki w 2014 r. Dom otoczony jest trawnikiem i ogrodem tradycyjnym. Rosną tu rośliny ozdobne, np. wierzby mandżurskie, lilaki, jaśminowiec, pięciornik i astry nowoangielskie. Był warzywniak, w którym rosły łoboda i zioła jak mięta, lubczyk i szczypior. Nadal są tam też tradycyjne drzewa i krzewy owocowe. W starym sadzie rosną jabłonie, śliwy, grusza i czarne porzeczki. Za domem rośnie duży orzech włoski i przy altance jest pigwa. Przy drodze wiejskiej, więc na zachodnim brzegu działki, jest żywopłot z świerków, który tak szybko rośnie, że trzeba go skracać od czasu do czasu.
Od marca 2016 r. jest tu mały inspekt z specjalnym systemem nawodnienia. Później na podwórku sadzono jeszcze urodliny (paw-paw), głożyny (jujuby), żółtodrzewa i gruszy ussuryjskie.



Zdjęcia podwórka widziane od strony południowo-wschodniej

z 21 grudnia 2014 roku

z 16 maja 2022 roku
Pole

Północny żywopłot widziane od wschodu 1 maja 2018 roku

Pole

Pole ma powierzchnię 17 arów. Jest tam spadek w kierunku północno-wschodnim o cały metr, tj. 1,4%. Gleba jest klasy V.
Ogród na polu projektowane jest na uprawę stosunkowo delikatnych roślin. Stodoła chroniła pole przed silnym zachodnim wiatrem. Sad południowego sąsiada chronił pole przed silnym południowym wiatrem i też rzucił cień na południowy brzeg pola. Chronienie od północy uzyskano poprzez sadzenia podwójnego (miejscami potrójnego) żywopłotu; od wschodu poprzez tworzenia walów ochronnych na bindażu. Ponadto, z trzech stron pole otoczone jest szpalerem na pnącze. Żywopłoty składają się z roślin jak, śliwa wiśniowa, karagana, oliwnik, aronia, nieszpułka, glediczja, howenia i kalina. Na szpalerach rośnie mini kiwi, winorośl, cytryniec, akebia i chmiel. Dalsze drzewiaste rośliny na polu to: porzeczka czerwona i biała, agrest, jeżyna, malina, jarzębina, dereń, cedrówka, wiązowiec i tymianek. Z bylin zimujących należy wymienić szparag (25-metrowy rząd), liliowiec (35-metrowy rabat), miętę, lubczyk i rabarbar.
Jesienią 2015 r. postawiono północno-wschodni narożnik wysokiego o dwa metry szpalera otaczającego środek pola. Na tym najniższym miejscu, ziemia latem nie wysychała. Sadzono tam aktinidie i akebie, które potrzebują więcej wody niż pozostałe rośliny. Do końca 2015 r. szpaler został przedłużony w kierunku stodoły, otaczając zaciszne miejsce na uprawy polne.
Na wiosnę, aktinidie stały pod wodą i zgniły. Latem panowała susza. Aby móc regulować nawodnienie, budowano zbiornik wody na najniższej części pola w maju 2018 r. Przed zbiornikiem powstało oczko wodne do zabawy. Na południe od zbiornika, pół metra wyżej, utworzono staw helofitów, który służy do filtrowania wody i uprawy jadalnych roślin wodnych. Ze względów bezpieczeństwa, elementy wodne w północno-wschodniej części pola zostały oddzielone ogrodzeniem z bramką.
 




Pole 15 września 2016 roku

Woda 22 listopada 2025 roku



Bindaż

Bindaż

Bindaż - środkowa część działki - ma powierzchnię 10 arów. Teren ma spadek o pół metra w kierunku północno-wschodnim i jego najniższa część leży na 114,5 metrów. Gleba jest klasy V.
Ogród na bindażu został zaprojektowany jako sad owocowy, przez którego prowadzi 40 metrów długa alejka w formie klasycznego bindażu. Przebieg alejki widać na zdjęciu lotniczym po lewej stronie. Jest to widny pas z łagodnym zakrętem w środku.
Z obydwie strony alejki sadzono tu drzewa na sad; na jednej połowie, mianowicie na wschód od zakrętu, są to różne drzewa orzechowe: leszczyny, orzechy włoskie i czarne, pekany, kłokoczki i kasztany jadalne. W zachodniej połowie posadzono dość rzadkie drzewa o miękkich owocach jak: uszlachetnione derenie, świdośliwy, hebanowce, nieszpułki i morwy.
Aby rośliny na polu chronić przed wiatrem, usypano ziemne wałe na północ od alejki oraz wzdłuż wschodniego szpaleru. Na dodatek, na tych wałach sadzono silne krzewy owocowe: śliwy tarniny, szeferdie, woskownice, komptonie i lespedezy.
 




Alejka przez bindaży w dniu 6 stycznia 2017 r.

Bindaż w ogrodzie książęcym w Groningen NL w dniu 13 marca 2015 roku, który zainspirował do naśladowania.

Pomysł stworzenia bindażu powstał podczas wizyty w ogrodzie książęcym w centrum niderlandzkiego miasta Groningen. Większość bindażów składa się z niejadalnych grabów. Szukając jadalnej alternatywy, znaleziono opis ogrodu klasztornego w Bunde (NL), gdzie znajduje się bindaż z dereni. Wydawało się to dobrym i wyjątkowym wyborem.

Bindaż miał stanowić ozdobne przedłużenie ścieżki na polu, między północnym żywopłotem a ogrodzeniem. W kwietniu 2015 roku sadzono sto 30 cm wysokich dereni jadalnych. Prawe zdjęcie przedstawia zachodnią część alejki w dniu 6 stycznia 2017 r.
Warunki klimatyczne i glebowe nie przyjęły rozwój dereni. Szczególnie we wschodniej połowie alejki zginęło wiele sadzonek. Jesienią 2016 roku na pustych miejscach posadzono 15 nowych sadzonek. Pomimo tego zostało w 2020 roku tylko 59 sztuk w alejce, z których 9 roślin było nawet mniejszych od chwili sadzenia. Żadna nie rosła wyżej niż półtora metra. W grudniu 2020 roku postanowiono robić porządek z alejką. Przesadzono trzy wystarczająco duże żywe derenie z wschodniej części alejki na puste miejsca w zachodniej części. Dalsze ubytki w zachodniej części zastąpiono głogami a na wschodniej części sadzono 50 jadalnych dębów. Także dębom było ciężko, niestety. Siedem świeżo posadzonych dębów zostało zniszczonych przez pędraki; 18 sadzonek nie przetrwało suszy. Zniknęły dęby zostały zastąpione w 2024 roku przez kłokoczki, orzeszników i orzechów ajlantolistnych. Pozostałe 25 dębów rosło dobrze.
W marcu 2024 roku derenie i dęby były wystarczająco duże, aby utworzyć bindaż. Ustawiono słupki z drutami, aby poprowadzić po nich gałęzie. Wynik można zobaczyć na zdjęciach.


Bindaż z derenii przy klasztorze w Bunde NL w dniu 18 marca 2023 r.




Alejka w dniu 26 stycznia 2024 r. Zachodnia część z dereniami.
Widok z północnego zachodu.

Alejka w dniu 26 stycznia 2024 r. Wschodnia część z dębami.
Widok z zachodu.

Zdjęcia z 30 marca 2024 r. Po lewej: wąskie przejście między wałem i alejką z kwitnącymi dereniami. Powyżej: zachodnia część widziana z północnego zachodu.
Po prawej: zdjęcie z 23 kwietnia 2025 r. Zachodnia część widziana z rogu na środku alejki.



rów
Rów

Rów

Rów - najniższa część działki - ma powierzchnię 10 arów. Ta część leży w niemal otwartej przestrzeni. Od południowego wschodu przez centrum do północy płynnie strumyk który ma swoje źródło na pastwisku sąsiada i wpływa do Piasiecznicy. W środku tej części, na poziomie 114 m, jest przejście (zob. zdjęcie). Gleba jest klasy V. Rośnie tu trawa i sąsiad wypasa tu bydło.
 

 
Rów 2016 r.
Rów luty 2016 r.
widok od północy
rów
Pastwisko

Pastwisko

Pastwisko ma powierzchnię 22 arów. Rośnie tu trawa i sąsiad wypasa tu bydło. Ta część leży w całkiem otwartej przestrzeni. Od wschodu graniczy się z żwirówką do Sztrałek i od południowym wschodu z asfaltówką z Baranowa do Kadzidła.
Przy żwirówce znajduje się najlepsza gleba z całego terenu: pięć arów klasa IVb. Problem z tym, że jest to daleko od domu. W okresach suszy nie sposób tu podlewać. Reszta pastwiska jest ziemia klasy V. Poziom terenu przy wschodniej granicy jest 115 metrów. Spadek w kierunku rowu wynosi 1,5 procent.
 

 
Rów 2016 r.
Pastwisko kwiecień 2016 r.
bongerd.pl    07-220 Jeglijowiec 46